W capoeira muzyka wyznacza rytm, styl i energię gry. Roda stanowi najbardziej rygorystyczny i
tradycyjny format capoeira. Choć możemy rozważyć muzykę tradycyjną, ponieważ była ona
przekazywana z pokolenia na pokolenie, to dopiero w połowie XX wieku została zapisana, dlatego nie
wiemy dokładnie w jakim stopniu ewoluowała w czasie.
W capoeira muzyka jest nie tylko formą osobistej rozrywki, jej zadanie jest znacznie ważniejsze,
muzyka jest medium spajającym grupę i nadającym dynamikę. W kontekście capoeira jest
wykorzystywana do tworzenia świętej przestrzeni zarówno przez akt fizyczny tworząc okrąg (roda),
jak i w przestrzeni słuchowej, która wzmacnia przeżycia duchowe.
Wiele piosenek śpiewanych jest w formie rozmowy, cantador nawołuje – chór odpowiada, niektóre
piosenki są formą narracji. Piosenki w capoeira poruszają szeroką gamę tematów począwszy od
historii, opowieści o sławnych capoeiristas, życiu i utraconej miłości, po motywację graczy, niektóre
piosenki komentują to, co aktualnie dzieje się w roda.
Istnieją cztery podstawowe rodzaje utworów w capoeira: Ladaínha + Louvação , Chula, Corrido i
Quadra.
Ladaínha: to solowa narracja śpiewana na początku roda, często przez Mestre lub osobę prowadzącą
roda. Pieśni te mogą być improwizowane na miejscu, ale najczęściej wybierane są z kanonu
zachowanych ladainhas. Ladainha waha się od zaledwie od 2 linii, do 20 lub więcej. Melodia w
większości Ladainhas jest taka sama.
Louvação: to część, w której włącza się do śpiewu chór, osoba prowadząca nawołuje do podziękowań
dla boga i mestre, a także pozdrawia obecnych na roda. Podziękowania powtarzane są przez chór.
Treść Louvação może być improwizowana, np.:
Cantador: Iê, Viva meu Deus
Coro: Iê, Viva meu Deus, camará
Cantador: Iê, Viva meu Mestre
Coro: Iê, Viva meu Mestre, camará
Cantador: Iê, quem me ensinou
Coro: Iê, quem me ensinou, camará
Cantador: Iê, a capoeira
Coro: Iê, a capoeira, camará
Cantador: É Água de beber
Coro: Iê, Água de beber, camará
Chula: to piosenka, w której część cantadora – prowadzącego jest znacznie dłuższa niż odpowiedź
chóru. W Bahia ten rodzaj piosenek śpiewany jest zazwyczaj w Samba de Roda.
Corrido: to piosenka, w której część cantadora – prowadzącego i odpowiedź chóru są równe, zwykle
dwa wersy piosenki, dwa wersy refrenu powtarzanego przez chór. Pierwowzorem corrido były
tradycyjne pieśni afrykańskie. Corrido może komentować bezpośrednio to, co dzieje się w roda,
cantador nawołuje, chwali, ostrzega, opowiada historie i uczy wartości moralnych. Są corridos , które
otwierają lub zamykają roda, cantador może w nich prosić aby gracze byli mniej agresywni lub grali
bardziej dynamicznie.
Ai, ai, aidê
oiá Joga bonito que eu quero ver
Ai, ai, aidê
oiá Joga bonito que eu quero aprender
Ai, ai, aidê
oiá nossa senhora quem vai me protejer
Quadra: to czterozwrotkowa piosenka, którą Mestre Bimba śpiewał zamiast Ladaínha, po quadra
również następuje Louvação. Główną różnicą między Ladainha i Quadra jest melodia. Quadra, tak jak
Corrido, nie ma standardowego modelu melodycznego dlatego jej melodia nie jest jednolita.
Quadrami są też niektóre corrido, które składają się z czterech wersów śpiewanych solo i jednego
wersu powtarzanego przez chór, np.:
O meu mano, o que foi que tu viu lá
Eu vi capoeira matando
Também vi maculêlê, Capoeira!
É jogo praticado na terra de são salvador
Capoeira!
É jogo praticado na terra de são salvador
Eu sou discipulo que aprendo
E o mestre que dá lição
Na roda de Capoeira
Nunca dei meu golpe em vão, Capoeira!
É jogo praticado na terra de são salvador
É jogo praticado na terra de são salvador
Ważne informacje
W capoeira Angola śpiewamy Ladaínha, po których następuje zaśpiew Iê.
W capoeira Regional śpiewamy Quadras, po których następuje zaśpiew Eê.
Dona Ponta