Maculelê jest brazylijską formą tańca, która ma swoje korzenie w Afryce. Tancerze tańczą w środku
roda, trzymając parę kijów, tradycyjnie wykonanych z drewna biriba, o średniej długości 30 – 50
centymetrów (bardziej wprawieni gracze używają maczet). Taniec odbywa się przy akompaniamencie
atabaque, który nadaje charakterystyczny rytm na cztery. Podczas pierwszych trzech uderzeń
atabaque tancerze uderzają we własne kije, wykonując przy tym elementy taneczne lub
akrobatyczne, co czwarty dźwięk, uderzają w kij partnera, stwarzając tym samym pozory walki na
kije. Tradycyjnie w Maculelê gracze ubrani są w spódnice z suszonej trawy.
Istnieje wiele teorii na temat pochodzenia Maculelê.
Jedna z nich głosi, iż taniec ten został stworzony na polach trzciny cukrowej przez niewolników,
którzy używali łodyg trzciny i maczet, aby grać maculelê. Taniec ten miał dawać upust ich złości i
frustracji. Niektóre źródła podają, że maculelê tańczono aby uczcić święto zbiorów.
Inne źródła mówią, że Maculelê pochodzi od tańca Cucumbi, który był rekonstrukcją walk pomiędzy
Indianami, a Afrykanami z czasów kolonialnych.
Jedna z legend głosi, że istniały dwa plemiona w Brazylii: wojownicze i nastawione pokojowo.
Wojownicze plemię wielokrotnie atakowało plemię pokojowe. Pewnego dnia, podczas ataku, młody
chłopak o imieniu „Maculelê” podniósł parę kijów, aby odeprzeć atak. Chłopiec nie przeżył walki, ale
już nigdy nie zaatakowano jego plemienia. Na jego cześć powstał taniec z kijami imitujący walkę.
Istnieją również źródła, które twierdzą, że tłem tej historii była Afryka.
Niezależnie od pochodzenia, maculelê zaniknęło po zniesieniu niewolnictwa w 1888 roku, ale Mestre
Popo ożywił tę formę tańca w połowie 1900 roku.
Dzisiaj maculelê jest praktykowane przez wiele grup capoeira na całym świecie, jako niezależna, ale
integralna część capoeira. Taniec ten jest bardzo widowiskowy, dlatego często wykorzystuje się go na
pokazach, jako urozmaicenie.
Opracowała: Dona Ponta