Igreja do Bonfim i magiczne wstążki (fitas)
Fitas czyli magiczne wstążki przynoszą spełnienie marzeń, ale aby dokładnie zrozumieć ich znaczenie, należy w
pierwszej kolejności zapoznać się z niezwykłym miejscem, z którego pochodzą. Tym miejscem jest XVIII wieczny
kościół Igreja Nosso Senhor do Bonfim w Salvador da Bahia, gdzie zbiegają się dwa systemy wiary: Katolicyzm i
Candomblé.
Igreja Nosso Senhor do Bonfim
Kościół został zbudowany z dala od centrum miasta w 1745 roku, dziś znany jest z mocy leczniczych i
cudownych uzdrowień, co przynosi mu sławę prawdziwego sanktuarium. Jak większość kościołów w Salvadorze
Bonfim w założeniu jest kościołem katolickim ale należy wziąć poprawkę na dualistyczne znaczenie kościoła,
gdyż katoliccy święci przybierają w nim cechy afrykańskich bogów. Mieszkańcy Salvadoru, odziani w białe szaty,
otwarcie wyznają tu swoje oddanie Oxalá, najwyższemu bogu Orixá, pochodzącemu z religii Yoruba oraz innym
bogom czczonym w afro-brazylijskiej religii Candomblé.
Dawno temu portugalscy koloniści przywieźli do Brazylii kontrreformację katolicką, która miała zatrzymać
rozprzestrzeniającą się w Europie religię protestancką, ożywiła wiarę w świętość i mistycyzm. W tym samym
czasie niewolnicy sprowadzani do Brazylii propagowali wiarę w bóstwa pochodzące z Angoli, Kongo, Gany i
Nigerii.
Prawo oficjalnie zabroniło wyznawania Candomblé, jednak jego wyznawcy sprytnie ukryli bogów Orixá pod
postaciami świętych katolickich, nie zaprzestając w ten sposób wyznawania swojej afrykańskiej religii. Dlatego
obecnie boskość świętych katolickich i Orixás czczona jest na równi, a moc obu połączona w jedno, ponieważ
Orixás i święci katoliccy przybierają tą samą tożsamość.
Religia katolicka, uznana za oficjalną w Brazylii, formalnie nie akceptuje Candomblé, ale biorąc pod uwagę
wielkość powierzchni kraju, kler nie jest w stanie sprawować kontroli nad tzw. Katolikami Nowego Świata.
Magiczne wstążki
Pierwszą rzeczą rzucającą się w oczy przy wejściu do kościoła Igreja Nosso Senhor do Bonfim (poza
sprzedawcami) są powiewające różnokolorowe wstążki przyczepione do ogrodzenia wokół kościoła. Wstążki te
znane jako „fitas” są symbolem północno-wschodniego stanu Bahia, można je nabyć na ulicach Salvadoru, a na
każdej widnieje napis „Lembrança do Senhor do Bonfim da Bahia”. W tłumaczeniu „Senhor do Bonfim”
oznacza „Pan dobrego zakończenia”, natomiast całość może być tłumaczona jako: „Pamiątka zbawcy Bahia” lub
„Pamiątka Boga Bahia”.
Historia wstążeczek
Duże ilości wstążek sprzedawane są w historycznej dzielnicy Pelourinho, gdzie dawniej prowadzono handel
afrykańskimi niewolnikami. Można je także znaleźć na targach i bazarach w całym kraju, jednak ich obecna
wersja znacznie różni się od oryginału. Oryginalne wstążki powstały w 1809 roku i znane były jako „miara
Bonfim” ponieważ ich długość (47 cm) odpowiadała długości ręki statuy Chrystusa umieszczonego na wyższym
ołtarzu kościoła Igreja Nosso Senhor do Bonfim. W XIX wieku wstążki były robione z kawałka jedwabiu i
zakańczane wiecznym atramentem lub srebrem. Na każdej wstążce znajdowało się ręcznie wyhaftowane imię
świętego, oryginalnie były noszone na szyi i nawlekano na nie medaliony przedstawiające świętych. Niektóre
osoby zawieszały na nich małe woskowe rzeźby np. w kształcie kończyny, wierząc, że ta część ciała zostanie
uleczona przy wsparciu świętych. Obecnie fitas nosi się na nadgarstku (zazwyczaj lewym). Ich celem jest pomoc
w spełnianiu próśb i marzeń. (…) Wstążki sprzedawane są w różnych kolorach, a każdy kolor symbolizuje innego
boga Orixá.
Zasady składania próśb
Szansa na spełnienie marzeń może być osiągalna, gdy osoba zakładająca wstążkę pomyśli sobie jedno życzenie
przy zawiązywaniu każdego kolejnego węzełka. Na wstążce można zawiązać trzy węzełki. Kolejną zasadą jest
noszenie wstążki tak długo, dopóki sama nie odpadnie. Jeśli odetniesz lub usuniesz wstążkę, życzenia się nie
spełnią, a wręcz przeciwnie może to przyciągnąć pecha. Jeśli decydujesz się zawiązać wstążkę, będzie to
wymagać poświęcenia, ponieważ zazwyczaj trzymają się kilka miesięcy, a niektóre nawet kilka lat. Mówi się, że
nigdy nie należy kupować wstążki dla siebie samego, natomiast jest ona dobrym pomysłem na prezent dla
przyjaciół. Niektóre źródła podają, że wstążkę na nadgarstku powinna zawiązać bliska Ci osoba.
Fragmenty artykułu przetłumaczone z : http://travelogue.travelvice.com/brazil
Opracowała Dona Ponta