Capoeira jest sztuką walki, tańcem i grą ściśle związaną z tłem kulturowym, które ma swoje początki w kręgach
afrobrazylijskich. Capoeira jest jak hip-hop lub yoga, opuściła swoje narodowe granice i dotarła do miejsc gdzie
niektóre jej aspekty mogą nie być właściwie rozumiane. Nawet w Brazylii pewne cechy tej sztuki zanikają,
ponieważ wiedza i mądrość starych mistrzów odchodzi razem z nimi.
Corpo fechado
Czy masz corpo fechado? – Czy Twoje ciało jest „zamknięte”? Termin „zamknięte ciało” pochodzi z
afrobrazylijskiej religii Candomblé, w której odgrywa ogromną rolę. Postaram się wyjaśnić zarówno świeckie
jak i duchowe znaczenie tego wyrażenia.
Corpo Fechado w Roda
„Corpo fechado” w roda jest najbardziej podstawową postawą, a każdy początkujący capoerista uczy się jej
nawet nie zdając sobie sprawy, że nad nią pracuje. „Corpo fechado” w roda to obrona, to dłonie i ręce
chroniące wrażliwe części ciała takie jak: twarz, szyja, klatka piersiowa i dolna część tułowia. Samo poruszanie
się ginga wymaga utrzymywania tej obrony przy każdej zmianie pozycji ciała. Jedna ręka zawsze chroni twarz,
jeśli nie, to ryzyko otrzymania kopnięcia lub klepnięcia w policzek jest nieuniknione (nie należy tu teraz
rozstrzygać na ile fair jest uderzyć kogoś w niechronioną twarz, bo to zupełnie inny temat). Postawa „corpo
fechado” odnosi się do każdego innego ruchu czy ewolucji zarówno w tradycyjnej jak i współczesnej formie
capoeira. Niektórzy mestres mówią, że „corpo fechado” zanika ze względu na powiększający się dystans
pomiędzy graczami. Jednak w capoeira angola „corpo fechado” to konieczność, bo w każdej sekundzie brak
obrony może być wykorzystany przez partnera z którym grasz. (…) W niektórych przypadkach capoeirista
specjalnie „otwiera” swoje ciało pokazując pozorowaną bezradność, kusząc tym samym partnera do ataku, aby
powtórnie „zamknąć” ciało gdy tylko będzie to konieczne, ponieważ dobry capoeirista potrafi obronić się bez
względu na pozycję w jakiej się znajduje.
„Corpo fechado” jest ważnym elementem, o którym każdy capoeirista powinien wiedzieć, ale nie należy
koncentrować się tylko na tym jednym aspekcie, bo nawet mając „zamknięte ciało” czyli świetną obronę, nadal
można być kiepskim w ataku.
Corpo Fechado w życiu
W wierzeniach afrobrazylijskich możliwe jest stworzenie „corpo fechado” poprzez odpowiednie rytuały oraz
noszenie amuletów. W znaczeniu duchowym „corpo fechado” jest odpornością na wszelkiego rodzaju atak
fizyczny, noże i kule. Rytuały dotyczące tego terminu sięgają korzeniami do kongijskich praktyk religijnych
Kanga Nitu, które polegały na związywaniu ciała i uzyskiwaniu w ten sposób ochrony przed złymi mocami. Inne
rodzaje obrzędów to obłąkania i noszenie amuletów (patuás), które chroniły przed strzałami wroga lub
przynosiły obfite łowy. Amulety były bardzo różnorodne, a z każdym z nich związana była modlitwa. Jak mówi
przysłowie „Quem não pode com mandinga, não carrega patúa” w tłumaczeniu: „ten kto nie zna mandinga, nie
powinien używać patúa” czyli samo noszenie patuá nie zapewniało ochrony, należało dodatkowo znać
modlitwy, rytuały i prawa, a dopiero później można było korzystać z czarodziejskiej mocy amuletu. Obecnie
wiele osób nosi amulety właściwie bez szczególnej wiary w ich moc, jednak dobrze jest zapoznać się z ich
znaczeniem, nawet jeśli są jedynie modnym elementem ubioru, ponieważ warto wiedzieć co się nosi.
Najsławniejszym capoeiristą posiadającym „corpo fechado” był legendarny Besouro Manganga z Santo Amaro,
Bahia. Człowiek ten słynął z walk z policją, z odporności na kule oraz umiejętności przeistaczania się w żuka.
Jedyną rzeczą jaka mogła go zranić był czarodziejski drewniany sztylet, zrobiony z drzewa o nazwie Tucum, od
którego zginął w 1927 roku. (…)
Fragmenty tekstu przetłumaczone ze strony: http://angoleiro.wordpress.com
Opracowała Dona Ponta